Balzamlanma mərhumun cəsədinin müəyyən müddət ərzində qorunması və təbii dəyişikliklərin ləngidilməsi məqsədilə həyata keçirilən xüsusi prosedurdur. Hər dəfn zamanı balzamlanmaya ehtiyac olmur. Lakin dəfn gecikdikdə, cənazənin uzaq məsafəyə daşınması lazım gəldikdə və ya vida mərasimi müəyyən müddət sonra keçiriləcəksə, balzamlanma zəruri və ya məqsədəuyğun ola bilər.
Prosedurun lazım olub-olmaması ölümün baş verdiyi şəraitə, dəfn vaxtına, daşınma məsafəsinə və aidiyyəti qaydalara əsasən müəyyən edilir.
Cənazə xaricə və ya xaricdən daşınırsa
Balzamlanmaya ehtiyac yaradan əsas hallardan biri beynəlxalq cənazə daşınmasıdır. Mərhum başqa ölkədə vəfat etdikdə və Azərbaycana gətirilməli olduqda sənədləşmə, nəqliyyat və konsulluq prosedurları müəyyən vaxt tələb edə bilər.
Bəzi beynəlxalq daşınma hallarında qəbul edən ölkənin qaydaları, nəqliyyat şirkətinin və ya aviaşirkətin tələbləri əsasında cəsədin xüsusi qaydada hazırlanması tələb oluna bilər. Buna görə xaricdən cənazə gətirilərkən konkret marşrut üzrə tələblər əvvəlcədən yoxlanılmalıdır.
Dəfn bir neçə gün gecikdikdə
Bəzən ailə üzvlərinin gəlməsi, sənədləşmə işləri və ya digər səbəblər dəfn mərasiminin dərhal keçirilməsinə imkan vermir. Belə vəziyyətdə cəsədin uyğun şəraitdə saxlanılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Balzamlanma təbii dəyişikliklərin ləngidilməsinə kömək edə və mərhumun vida mərasiminə qədər daha uyğun vəziyyətdə saxlanmasına imkan verə bilər. Bununla yanaşı, düzgün temperaturda saxlanma və digər sanitar tədbirlər də prosesin vacib hissəsidir.
Uzun məsafəyə cənazə daşınması zamanı
Cənazənin Bakıdan Azərbaycanın başqa bölgəsinə və ya əks istiqamətdə uzun məsafəyə aparılması lazım gəldikdə də daşınma şəraiti nəzərə alınmalıdır.
Məsafə, hava temperaturu, səfərin müddəti və istifadə edilən nəqliyyat vasitəsi kimi amillər cəsədin necə hazırlanacağını müəyyənləşdirir. Peşəkar ritual xidmət komandası vəziyyəti qiymətləndirərək daşınmanın hansı qaydada həyata keçirilməli olduğunu müəyyən etməyə kömək edir.
Vida mərasimi keçiriləcəksə
Ailənin mərhumla vida mərasimi təşkil etmək istədiyi hallarda da balzamlanma tətbiq oluna bilər. Xüsusilə mərasim ölüm tarixindən müəyyən müddət sonra keçirilirsə, mərhumun görünüşünün mümkün qədər qorunması ailə və yaxınları üçün əhəmiyyətli ola bilər.
Balzamlanma bu baxımdan yalnız texniki prosedur deyil, dəfn və vida mərasiminin düzgün təşkilinin bir hissəsi kimi də istifadə olunur.
Balzamlanma necə həyata keçirilməlidir?
Balzamlanma adi məişət proseduru deyil. İş sanitar-gigiyenik tələblərə uyğun şəraitdə və bu sahədə təcrübəsi olan mütəxəssislər tərəfindən həyata keçirilməlidir.
Prosedurdan əvvəl ölümün səbəbi, cəsədin vəziyyəti, nə qədər müddət saxlanılacağı və sonradan daşınıb-daşınmayacağı nəzərə alınır. Buna əsasən uyğun yanaşma müəyyən edilir.
Balzamlanma və ritual xidmət
Balzamlanmanın lazım olub-olmadığını müəyyən etmək üçün dəfnin vaxtı və cənazənin daşınma planı birlikdə qiymətləndirilməlidir. Xüsusilə mərhumun xaricdən Azərbaycana gətirilməsi, beynəlxalq daşınma və dəfnin gecikməsi hallarında əvvəlcədən peşəkar məsləhət almaq prosesi xeyli asanlaşdırır.
Ritual xidmət çərçivəsində balzamlanma ilə yanaşı cənazənin daşınması, sənədləşdirmə və dəfn mərasiminin təşkili də koordinasiya edilə bilər. Beləliklə, bütün proses bir-biri ilə əlaqəli şəkildə və tələb olunan qaydalara uyğun həyata keçirilir.